Sınıflar neden var
Sınıf, ekonomik daralmada benzer davranan alacakları gruplar. Banka şirketlere, hanehalkına gayrimenkul karşılığı ve yine hanehalkına kart ile kredili mevduat üzerinden kredi verir; bu portföyler aynı anda temerrüde düşmez, dolayısıyla tek bir korelasyonu paylaşamaz. Korelasyonu sınıf seçer, risk ağırlığını da korelasyon belirler.
Kurumsal ve kurumsal KOBİ
Kurumsal alacakta korelasyon, TO çok düşükken yaklaşık %24, TO yüksekken yaklaşık %12 düzeyine iner; ayrıca vade düzeltmesi uygulanır. Kurumsal KOBİ aynı formülden başlar ve konsolide yıllık ciro sınırın altında kaldığında korelasyondan en çok 0,04 düzeltme düşer. BDDK kapsamında sınır milyon TL olarak kullanıcı tarafından girilir ve alt sınır bu sınırın onda biridir; İngilizce sayfalardaki 50 milyon avro eşiği Türkçe hesaplayıcıda kullanılmaz.
Düşük korelasyon aynı TO ve THK ile daha düşük risk ağırlığı demektir; KOBİ sermaye indiriminin mekanizması budur. Örnek: TO %1, THK %40, vade 2,5 yıl, sınır 250 milyon TL ve ciro 30 milyon TL ile kurumsal KOBİ risk ağırlığı %68,62; aynı alacak kurumsal sınıfta %86,98 (BDDK sürümü, 1,06 çarpanı dahil).
Perakende: üç alt sınıf
| Alt sınıf | Korelasyon | Vade düzeltmesi |
|---|---|---|
| İkamet amaçlı gayrimenkul ipoteği | %15 | yok |
| Nitelikli rotatif perakende | %4 | yok |
| Diğer perakende | TO'ya bağlı | yok |
Nitelikli rotatif alacaklar çerçevedeki en düşük korelasyonu taşır, çünkü kart portföyleri iyi dağılır ve banka borçlu bozulduğunda limiti kısabilir. Diğer perakendede korelasyon TO'ya bağlı olarak %3 ile %16 arasında değişir; TO %1 iken %12,16 olur. Bu yüzden TO %2 ve THK %60 taşıyan bir kart alacağı, daha iyi TO'lu bir kurumsal alacağa yakın bir risk ağırlığına ulaşabilir.
Standart yaklaşımın sınıfları
Standart yaklaşım kendi eşlemesini kullanır: merkezi yönetimler ve merkez bankaları, bankalar, kurumsal, perakende, gayrimenkul teminatlı, temerrüde düşmüş ve diğer alacaklar. Ağırlıklar sınıf başına, dış derecelendirme varsa kademe başına düzenleyici olarak belirlenir. Taslak metin gayrimenkul, derecelendirilmemiş kurumsal ve ihtisas kredilerinin ele alınışını değiştirir; taslak yürürlükteki yükümlülük değildir.
Belirli bir standart alacak için İDD sayılarından türetmek yerine standart yaklaşım hesaplayıcısını kullanın.
Aynı girdilerle karşılaştırma
TO %1, THK %40, vade 2,5 yıl: kurumsal sınıfta korelasyon %19,28, risk ağırlığı %86,98. Aynı alacağı diğer perakendeye taşıdığınızda korelasyon %12,16 olur ve risk ağırlığı %43,13'e iner (BDDK sürümü, 1,06 çarpanı dahil; perakendede vade düzeltmesi yok). Sınıf bir etiket değil, formüle giren bir parametredir.
İDD hesaplayıcısında alacak sınıfını değiştirdiğinizde karşılaştırma tablosu güncellenir; etkinin büyüklüğünü görmenin en hızlı yolu budur.
Sınıfın belirlemediği şeyler
- Alacağın temerrüde düşüp düşmeyeceğini. Bu TO'nun işidir.
- Teminat sonrası ne kadar kaybedileceğini. İDD'de THK'nın, standart yaklaşımda düzenleyici kuralların işidir.
- Alacağın büyüklüğünü. Bu TT'dir.
Sık sorulan sorular
KOBİ ayrı bir İDD sınıfı mı?
Ayrı bir formül değildir. Kurumsal formül kullanılır, korelasyona ciroya bağlı bir düzeltme uygulanır.
Nitelikli rotatif korelasyonu neden bu kadar düşük?
Kart portföyleri çok sayıda küçük alacağa dağılır ve banka temerrüt öncesinde limiti kısabilir; bu, modellenen korelasyonu düşürür.
Sınıf TT'yi değiştirir mi?
Hayır. Sınıf risk ağırlığını değiştirir, risk tutarını değiştirmez.
İlgili sayfalar
- İDD risk ağırlığı hesaplayıcısı: alacak sınıfına göre risk ağırlığı.
- Standart yaklaşım hesaplayıcısı: içsel model olmadan risk ağırlıkları.
- Standart yaklaşım risk ağırlıkları: alacak sınıfı ve kredi kalitesi kademesine göre tablolar.
- İDD risk ağırlığı formülü: korelasyon, vade düzeltmesi ve çözümlü örnek.
- Risk ağırlıklı tutar nasıl hesaplanır?: üç adım ve çözümlü örnekler.
- TO, THK ve TT nedir?: girdilerin tanımı ve tipik aralıkları.
- Kredi riski sermaye yükümlülüğü (%8 kuralı)
- Tüm kredi riski rehberleri
- Exposure classes in IRB and standardised approaches (EN)
Resmî kaynaklar ve kapsam
BDDK İDD Tebliği: Ek-1 risk ağırlığı formülleri ve alacak sınıfları; Sermaye Yeterliliği Yönetmeliği ve ekleri: standart yaklaşım sınıfları ve risk ağırlıkları; Basel Framework CRE31: formülün uluslararası dayanağı. Verilen risk ağırlıkları hesaplayıcının kendi formülüyle üretilmiştir ve tek bir alacağa aittir. Sayfa yürürlükteki düzenleme ile yayımlanmış taslakları ayrı tutar; taslak değerler yürürlükteki yükümlülük olarak kullanılmaz. Son gözden geçirme tarihi düzenlemelerin yürürlük tarihi değildir.
Son gözden geçirme: