Risk ağırlıklı tutar nasıl hesaplanır?

Risk tutarı çarpı risk ağırlığı. Üç adım, alacak türü başına bir örnek ve sayının en sık bozulduğu yerler.

Formül

Risk ağırlıklı tutar tek bir soruyu yanıtlar: bilançonun ne kadarı riskli sayılmalı? Yanıtı iki sayı üretir.

RAT = RT × RA

RT risk tutarıdır (EAD), yani borçlunun temerrüde düşmesi halinde ödenmesi gereken tutar. RA risk ağırlığıdır, yani bu tutarın riskli sayılan payı. Yüzde 100 risk ağırlığı alacağın tamamının hesaba girdiğini, yüzde 35 ağırlık yalnızca üçte birinden biraz fazlasının girdiğini gösterir.

Sermaye yükümlülüğü risk tutarından değil risk ağırlıklı tutardan doğar: sermaye = %8 × RAT. Bu nedenle yüzde 100 risk ağırlığı, 100 birim alacak için 100 değil 8 birim sermaye tüketir.

1. adım: risk tutarı

Kullanımdaki bakiyeden başlayın; temerrütten önce kullanılması beklenen taahhüt kısmını ekleyin. Bilanço dışı kalemlerde dönüşüm kredi dönüşüm oranıyla yapılır: yüzde 40 oranına tabi 1.000.000 birim taahhüt, risk tutarına 400.000 birim katkı verir.

Düzenlemenin izin verdiği yerde tutarı özel kredi riski düzeltmeleri düşülmüş olarak kullanın ve teminatı bu adımın dışında tutun. Teminat İDD yaklaşımında THK'yi, standart yaklaşımda risk ağırlığını etkiler; alacağın kendisini değiştirmez.

2. adım: risk ağırlığı

Risk ağırlığı iki yoldan elde edilir ve seçim analistin değil bankanın kararıdır.

  • Standart yaklaşım. Ağırlığı denetim otoritesi alacak sınıfına ve ilgili olduğu yerde dış derecelendirmeye göre belirler. Mevcut BDDK düzenlemesinde derecelendirilmemiş kurumsal alacak yüzde 100, perakende alacak yüzde 75 ağırlığa tabidir; konut ipoteği kendi koşullarıyla ayrı değerlendirilir. Taslak standart yaklaşım tebliği bu ağırlıkların bir bölümünü, özellikle gayrimenkul tarafını değiştirir.
  • İDD yaklaşımı. Ağırlık, bankanın kendi TO ve THK tahminleri ve kurumsal alacaklarda vade ile formülden çıkar. TO yüzde 1, THK yüzde 40 ve 2,5 yıl vadede formül sonucu yüzde 82,06'dır. Mevcut BDDK İDD düzenlemesinde bu tutara ayrıca 1,06 ölçek faktörü uygulanır; taslak çarpanı kaldırır.

Bu site iki yolu da uygular: İDD hesaplayıcısı ve standart yaklaşım hesaplayıcısı.

3. adım: sermaye

Birinci yapısal (Pillar 1) asgari için risk ağırlıklı tutarı yüzde 8 ile çarpın. Bu yüzde 8'in en az yüzde 4,5'i ana sermaye, en az yüzde 6'sı çekirdek sermaye olmalı, kalanı katkı sermaye olabilir. Sermaye tamponları bunun üzerine eklenir ve denetim otoritesi tarafından belirlenir; büyük bir bankada etkin yükümlülük genellikle yüzde 8'in üzerindedir.

Çözümlü örnek

Üç alacak, iki yaklaşım, aynı aritmetik. Tutarlar formül düzeyinde, 1,06 ölçek faktörü hariçtir.

AlacakRisk tutarıRisk ağırlığıRAT%8 sermaye
Kurumsal, İDD, TO %1, THK %40, vade 2,510.000.000%82,068.205.940656.475
Perakende, standart yaklaşım300.000%75225.00018.000
Konut ipoteği, standart yaklaşım300.000%35105.0008.400

Kurumsal alacak, 33 katı büyüklüğündeki ipoteğin 78 katı sermaye tüketiyor. Farkı yaratan büyüklük değil risk ağırlığı. Kurumsal satırı İDD hesaplayıcısında açın.

Hesabın bozulduğu yerler

  • Risk tutarını risk ağırlığı yerine sermaye ile çarpmak.
  • Risk tutarı olarak yalnız kullanımdaki bakiyeyi almak, kullanılmamış taahhütleri atlamak.
  • Teminatı iki kez uygulamak: hem risk tutarını düşürüp hem THK'yi azaltmak.
  • Aynı portföyde mevcut düzenleme ile taslak ağırlıkları karıştırmak. Bir sürüm seçin ve onda kalın.
  • Kullanılan yaklaşıma göre geçerli KOBİ destek faktörünü veya firma büyüklüğü düzeltmesini unutmak.

Sık sorulan sorular

Risk ağırlıklı tutar sermaye yükümlülüğü ile aynı şey mi?

Değil. Risk ağırlıklı tutar, risk tutarı ile risk ağırlığının çarpımıdır. Sermaye yükümlülüğü risk ağırlıklı tutarın yüzde 8'idir.

Derecelendirilmemiş kurumsal alacağa hangi risk ağırlığı uygulanır?

Mevcut BDDK standart yaklaşımında derecelendirilmemiş kurumsal alacak yüzde 100 ağırlığa tabidir. Taslak düzenlemeler bu sınıfın işlemine ilişkin değişiklik getirdiği için uygulanan sürüm sonucu belirler.

Yüzde 100 risk ağırlığı alacağın kaybedildiği anlamına mı gelir?

Hayır. Alacağın tamamının risk ağırlıklı tutara girdiği anlamına gelir. Yüzde 8 yükümlülükte her 100 birim alacak 8 birim sermaye tüketir.

İlgili sayfalar

Resmî kaynaklar ve kapsam

BDDK İDD Tebliği: Ek-1 risk ağırlığı formülleri ve girdi kuralları; Sermaye Yeterliliği Yönetmeliği ve Ek-1: standart yaklaşım ağırlıkları ve kredi dönüşüm oranları; Basel Framework CRE31: formülün uluslararası dayanağı. Sayfa yürürlükteki düzenleme ile yayımlanmış taslakları ayrı tutar; taslak değerler yürürlükteki yükümlülük olarak kullanılmaz. Son gözden geçirme tarihi düzenlemelerin yürürlük tarihi değildir.

Son gözden geçirme: