BDDK standart yaklaşım taslağına göre kredi kalite kademesi (KKK) 3 olan kurumsal alacağın risk ağırlığı %75'tir; yürürlükteki Sermaye Yeterliliği Yönetmeliği Ek-1'de aynı alacak %100 ağırlık alır. Notsuz kurumsal KOBİ alacakları taslakta %85, notsuz bankalar SCRA sınıfına göre %40, %75 veya %150 ağırlık alır. Taslak yürürlükte değildir; tablolar standart yaklaşım hesaplayıcısının taslak sürümünde uygulanan değerlerdir.
Kredi kalite kademeleri derecelendirme notlarının BDDK eşleştirmesine göre belirlenir; taslak için eşleştirme kararı yayımlanmamıştır.
Mevcut düzenlemeyle temel farklar
| Alacak | Taslak | Mevcut |
|---|---|---|
| Kurumsal, KKK 3 | %75 | %100 |
| Banka, KKK 2, vade üç aydan uzun | %30 | %50 |
| Düzenleyici perakende | %75 | %75 |
| İkamet ipotekli, KTO %80, karşı taraf %75 | %37,19 | %35 |
| İkamet ipotekli, KTO %100, karşı taraf %75 | %44,75 | %100 |
| Ticari ipotekli, KTO %50, karşı taraf %100 | %60 | %50 |
| Hisse senetleri | %250 | %100 |
| Koşulsuz cayılabilir taahhüt, kredi dönüşüm oranı | %10 | %0 |
| Bir yıldan uzun diğer taahhüt, kredi dönüşüm oranı | %40 | %50 |
| Bir yıla kadar diğer taahhüt, kredi dönüşüm oranı | %40 | %20 |
Mevcut düzenlemede notsuz banka ve kurumsal alacakların ağırlığı merkezî yönetim ağırlığına bağlıdır; ikamet ipotekli alacak KTO %80'e kadar bütünüyle %35, üzerinde %100 ağırlık alır.
Kredi kalite kademesine göre ağırlıklar, taslak
| Alacak | KKK 1 | KKK 2 | KKK 3 | KKK 4 | KKK 5 | KKK 6 | Notsuz |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Merkezî yönetimler ve merkez bankaları (m.7(1)) | %0 | %20 | %50 | %100 | %100 | %150 | %100 |
| Bölgesel ve yerel yönetimler, kamu kuruluşları (m.8(1)) | %20 | %50 | %50 | %100 | %100 | %150 | %50 |
| Sıfır listesinde olmayan çok taraflı kalkınma bankaları (m.9(4)) | %20 | %30 | %50 | %100 | %100 | %150 | %50 |
| Bankalar, orijinal vadesi üç aydan uzun (m.10(4)) | %20 | %30 | %50 | %100 | %100 | %150 | SCRA |
| Bankalar, üç ay veya daha kısa (m.10(4)) | %20 | %20 | %20 | %50 | %50 | %150 | SCRA |
| Kurumsal alacaklar (m.12(10)) | %20 | %50 | %75 | %100 | %150 | %150 | %100 |
| Kurumsal KOBİ, notsuz (m.12(13)) | – | – | – | – | – | – | %85 |
| Teminatlı menkul kıymetler (m.11(2)(a)) | %10 | %20 | %20 | %50 | %50 | %100 | İhraççıya göre |
| Kısa vadeli ihraç notu, banka ve kurumsal (m.10(5), 12(11)) | %20 | %50 | %100 | %150 | %150 | %150 | – |
Türkiye Cumhuriyeti merkezî yönetimi ve TCMB'den TL cinsinden ve TL kaynakla fonlanan alacaklar %0 ağırlık alır (m.7(2)).
Notsuz bankalar: SCRA sınıfları
| Sınıf | Üç aydan uzun | Üç ay veya daha kısa |
|---|---|---|
| A; ana sermaye oranı en az %14 ve kaldıraç oranı en az %5 (m.10(12)) | %30 | %20 |
| A | %40 | %20 |
| B | %75 | %50 |
| C | %150 | %150 |
Üç ay veya daha kısa, orijinal vadeyi ifade eder; malların sınır ötesi hareketine ilişkin ticari işlemlerde altı aya kadar uzar. Kısa vadeli ağırlık, vadesi uzatılan veya uzatılması beklenen kredilere uygulanmaz (m.10(8)).
Notsuz teminatlı menkul kıymetler
| İhraççının kıdemli teminatsız ağırlığı | Teminatlı menkul kıymet |
|---|---|
| %20 | %10 |
| %30 | %15 |
| %40 | %20 |
| %50 | %25 |
| %75 | %35 |
| %100 | %50 |
| %150 | %100 |
Perakende alacaklar
| Perakende alacak | Risk ağırlığı |
|---|---|
| İşlemci: son 12 ayda dönem borcunu tam ödeyen kart veya kullanılmayan KMH (m.15(3), 15(5)) | %45 |
| Diğer düzenleyici perakende (m.15(5)) | %75 |
| Perakende koşullarını sağlamayan gerçek kişiler (m.15(5)(c)) | %100 |
Perakende sınıfı için borçlu grubu limiti ve %0,2 yoğunlaşma sınırı aranır (m.15(2)). Kredinin para birimi borçlunun gelir para biriminden farklıysa perakende ve konut ağırlığı 1,5 ile çarpılır, en çok %150 olur (m.19).
İkamet amaçlı gayrimenkul
Geri ödeme gayrimenkulün nakit akışına önemli ölçüde bağlı değilse kredi bölünür: gayrimenkul değerinin %55'ine kadar olan kısma %20, kalan kısma karşı tarafın ağırlığı uygulanır (m.16(10)).
| Örnek, karşı taraf ağırlığı %75 | Risk ağırlığı |
|---|---|
| KTO %55 | %20 |
| KTO %80 | %37,19 |
| KTO %100 | %44,75 |
Geri ödemenin %50'den fazlası kira gelirine veya satışa bağlıysa (gelir getiren gayrimenkul) kredinin tamamı KTO'ya göre ağırlık alır (m.16(11)):
| Kredi/teminat oranı (KTO) | Gelir getiren gayrimenkul |
|---|---|
| %50'ye kadar | %30 |
| %50–60 | %35 |
| %60–80 | %45 |
| %80–90 | %60 |
| %90–100 | %75 |
| %100'ün üzeri | %105 |
Ticari gayrimenkul ve arsa geliştirme
Gelir getiren gayrimenkul değilse değerin %55'ine kadar olan kısma %60 ile karşı taraf ağırlığının düşük olanı, kalan kısma karşı taraf ağırlığı uygulanır (m.16(12)).
| Ticari gayrimenkul | Risk ağırlığı |
|---|---|
| Gelir getiren değil, KTO %55, karşı taraf ağırlığı %100 | %60 |
| Gelir getiren değil, KTO %55, karşı taraf ağırlığı %50 | %50 |
| Gelir getiren değil, KTO %80, karşı taraf ağırlığı %100 | %72,5 |
| Gelir getiren, KTO %60'a kadar | %70 |
| Gelir getiren, KTO %60–80 | %90 |
| Gelir getiren, KTO %80'in üzeri | %110 |
| Arsa edinimi, geliştirme ve inşaat (m.16(15)) | %150 |
| Arsa edinimi ve inşaat, koşulları sağlayan konut | %100 |
| Koşulları sağlamayan gelir getiren gayrimenkul (m.16(16)(b)) | %150 |
Diğer alacaklar
| Alacak | Risk ağırlığı |
|---|---|
| İkincil borçlar (m.13(4)) | %150 |
| Hisse senetleri (m.13(7)) | %250 |
| Spekülatif hisse senetleri (m.13(2)) | %400 |
| Yasal teşvik programındaki hisse senetleri (m.13(3)) | %100 |
| Temerrüt, özel karşılık %20'nin altında (m.17(4)(a)) | %150 |
| Temerrüt, özel karşılık %20–50 (m.17(4)(b)) | %100 |
| Temerrüt, özel karşılık %50 ve üzeri (m.17(4)(c)) | %50 |
| Temerrüt, koşulları sağlayan konut ipotekli (m.17(5)) | %100 |
| Nakit ve nakit benzerleri (m.18(2)) | %0 |
| Tahsildeki nakit kalemleri (m.18(3)) | %20 |
| Sermayeden indirilmeyen ertelenmiş vergi varlıkları (m.18(1)) | %250 |
| Diğer varlıklar (m.18(4)) | %100 |
Kredi dönüşüm oranları
| Bilanço dışı kalem | Kredi dönüşüm oranı |
|---|---|
| Kredi ikamesi niteliğindeki kalemler, örneğin teminat mektupları (m.5(2)(a)) | %100 |
| İşleme bağlı kalemler, örneğin performans teminatları (m.5(2)(d)) | %50 |
| Diğer taahhütler, vadeden bağımsız (m.5(2)(f)) | %40 |
| Kısa vadeli, kendini tasfiye eden ticari akreditifler (m.5(2)(g)) | %20 |
| Koşulsuz cayılabilir taahhütler (m.5(2)(ğ)) | %10 |
Çıktı tabanı
Sermaye Yeterliliği Yönetmeliği taslağına göre içsel model kullanan bankanın toplam risk ağırlıklı tutarı, standart yaklaşımla hesaplanan tutarın en az %72,5'idir (m.11). Taslakta kademeli geçiş takvimi yoktur. Çıktı tabanı banka düzeyinde uygulanır, tek alacağa uygulanmaz.
İlgili sayfalar
- Standart yaklaşım hesaplayıcısı: tek alacak için risk ağırlığı, risk tutarı, RAT ve sermaye.
- Mevcut BDDK düzenlemesi ve Basel IV taslakları
- İDD ve standart yaklaşım karşılaştırması
- İDD risk ağırlığı tablosu
Resmî kaynaklar ve kapsam
BDDK standart yaklaşım taslağı; Sermaye Yeterliliği Yönetmeliği ve ekleri: yürürlükteki risk ağırlıkları; Basel Framework CRE20. Tablolarda kredi riski azaltımı, ulusal tercihler ve tercihli ağırlığın koşulları yer almaz; bir ağırlığı uygulamadan önce ilgili maddeyi kontrol edin. Taslak değerler yürürlükteki yükümlülük olarak kullanılmaz. Son gözden geçirme tarihi düzenlemelerin yürürlük tarihi değildir.
Son gözden geçirme: