Standart yaklaşım risk ağırlıkları

BDDK standart yaklaşım taslağına göre kredi riski ağırlıkları ve yürürlükteki düzenlemeyle temel farklar.

BDDK standart yaklaşım taslağına göre kredi kalite kademesi (KKK) 3 olan kurumsal alacağın risk ağırlığı %75'tir; yürürlükteki Sermaye Yeterliliği Yönetmeliği Ek-1'de aynı alacak %100 ağırlık alır. Notsuz kurumsal KOBİ alacakları taslakta %85, notsuz bankalar SCRA sınıfına göre %40, %75 veya %150 ağırlık alır. Taslak yürürlükte değildir; tablolar standart yaklaşım hesaplayıcısının taslak sürümünde uygulanan değerlerdir.

Kredi kalite kademeleri derecelendirme notlarının BDDK eşleştirmesine göre belirlenir; taslak için eşleştirme kararı yayımlanmamıştır.

Mevcut düzenlemeyle temel farklar

AlacakTaslakMevcut
Kurumsal, KKK 3%75%100
Banka, KKK 2, vade üç aydan uzun%30%50
Düzenleyici perakende%75%75
İkamet ipotekli, KTO %80, karşı taraf %75%37,19%35
İkamet ipotekli, KTO %100, karşı taraf %75%44,75%100
Ticari ipotekli, KTO %50, karşı taraf %100%60%50
Hisse senetleri%250%100
Koşulsuz cayılabilir taahhüt, kredi dönüşüm oranı%10%0
Bir yıldan uzun diğer taahhüt, kredi dönüşüm oranı%40%50
Bir yıla kadar diğer taahhüt, kredi dönüşüm oranı%40%20

Mevcut düzenlemede notsuz banka ve kurumsal alacakların ağırlığı merkezî yönetim ağırlığına bağlıdır; ikamet ipotekli alacak KTO %80'e kadar bütünüyle %35, üzerinde %100 ağırlık alır.

Kredi kalite kademesine göre ağırlıklar, taslak

AlacakKKK 1KKK 2KKK 3KKK 4KKK 5KKK 6Notsuz
Merkezî yönetimler ve merkez bankaları (m.7(1))%0%20%50%100%100%150%100
Bölgesel ve yerel yönetimler, kamu kuruluşları (m.8(1))%20%50%50%100%100%150%50
Sıfır listesinde olmayan çok taraflı kalkınma bankaları (m.9(4))%20%30%50%100%100%150%50
Bankalar, orijinal vadesi üç aydan uzun (m.10(4))%20%30%50%100%100%150SCRA
Bankalar, üç ay veya daha kısa (m.10(4))%20%20%20%50%50%150SCRA
Kurumsal alacaklar (m.12(10))%20%50%75%100%150%150%100
Kurumsal KOBİ, notsuz (m.12(13))––––––%85
Teminatlı menkul kıymetler (m.11(2)(a))%10%20%20%50%50%100İhraççıya göre
Kısa vadeli ihraç notu, banka ve kurumsal (m.10(5), 12(11))%20%50%100%150%150%150–

Türkiye Cumhuriyeti merkezî yönetimi ve TCMB'den TL cinsinden ve TL kaynakla fonlanan alacaklar %0 ağırlık alır (m.7(2)).

Notsuz bankalar: SCRA sınıfları

SınıfÜç aydan uzunÜç ay veya daha kısa
A; ana sermaye oranı en az %14 ve kaldıraç oranı en az %5 (m.10(12))%30%20
A%40%20
B%75%50
C%150%150

Üç ay veya daha kısa, orijinal vadeyi ifade eder; malların sınır ötesi hareketine ilişkin ticari işlemlerde altı aya kadar uzar. Kısa vadeli ağırlık, vadesi uzatılan veya uzatılması beklenen kredilere uygulanmaz (m.10(8)).

Notsuz teminatlı menkul kıymetler

İhraççının kıdemli teminatsız ağırlığıTeminatlı menkul kıymet
%20%10
%30%15
%40%20
%50%25
%75%35
%100%50
%150%100

Perakende alacaklar

Perakende alacakRisk ağırlığı
İşlemci: son 12 ayda dönem borcunu tam ödeyen kart veya kullanılmayan KMH (m.15(3), 15(5))%45
Diğer düzenleyici perakende (m.15(5))%75
Perakende koşullarını sağlamayan gerçek kişiler (m.15(5)(c))%100

Perakende sınıfı için borçlu grubu limiti ve %0,2 yoğunlaşma sınırı aranır (m.15(2)). Kredinin para birimi borçlunun gelir para biriminden farklıysa perakende ve konut ağırlığı 1,5 ile çarpılır, en çok %150 olur (m.19).

İkamet amaçlı gayrimenkul

Geri ödeme gayrimenkulün nakit akışına önemli ölçüde bağlı değilse kredi bölünür: gayrimenkul değerinin %55'ine kadar olan kısma %20, kalan kısma karşı tarafın ağırlığı uygulanır (m.16(10)).

Örnek, karşı taraf ağırlığı %75Risk ağırlığı
KTO %55%20
KTO %80%37,19
KTO %100%44,75

Geri ödemenin %50'den fazlası kira gelirine veya satışa bağlıysa (gelir getiren gayrimenkul) kredinin tamamı KTO'ya göre ağırlık alır (m.16(11)):

Kredi/teminat oranı (KTO)Gelir getiren gayrimenkul
%50'ye kadar%30
%50–60%35
%60–80%45
%80–90%60
%90–100%75
%100'ün üzeri%105

Ticari gayrimenkul ve arsa geliştirme

Gelir getiren gayrimenkul değilse değerin %55'ine kadar olan kısma %60 ile karşı taraf ağırlığının düşük olanı, kalan kısma karşı taraf ağırlığı uygulanır (m.16(12)).

Ticari gayrimenkulRisk ağırlığı
Gelir getiren değil, KTO %55, karşı taraf ağırlığı %100%60
Gelir getiren değil, KTO %55, karşı taraf ağırlığı %50%50
Gelir getiren değil, KTO %80, karşı taraf ağırlığı %100%72,5
Gelir getiren, KTO %60'a kadar%70
Gelir getiren, KTO %60–80%90
Gelir getiren, KTO %80'in üzeri%110
Arsa edinimi, geliştirme ve inşaat (m.16(15))%150
Arsa edinimi ve inşaat, koşulları sağlayan konut%100
Koşulları sağlamayan gelir getiren gayrimenkul (m.16(16)(b))%150

Diğer alacaklar

AlacakRisk ağırlığı
İkincil borçlar (m.13(4))%150
Hisse senetleri (m.13(7))%250
Spekülatif hisse senetleri (m.13(2))%400
Yasal teşvik programındaki hisse senetleri (m.13(3))%100
Temerrüt, özel karşılık %20'nin altında (m.17(4)(a))%150
Temerrüt, özel karşılık %20–50 (m.17(4)(b))%100
Temerrüt, özel karşılık %50 ve üzeri (m.17(4)(c))%50
Temerrüt, koşulları sağlayan konut ipotekli (m.17(5))%100
Nakit ve nakit benzerleri (m.18(2))%0
Tahsildeki nakit kalemleri (m.18(3))%20
Sermayeden indirilmeyen ertelenmiş vergi varlıkları (m.18(1))%250
Diğer varlıklar (m.18(4))%100

Kredi dönüşüm oranları

Bilanço dışı kalemKredi dönüşüm oranı
Kredi ikamesi niteliğindeki kalemler, örneğin teminat mektupları (m.5(2)(a))%100
İşleme bağlı kalemler, örneğin performans teminatları (m.5(2)(d))%50
Diğer taahhütler, vadeden bağımsız (m.5(2)(f))%40
Kısa vadeli, kendini tasfiye eden ticari akreditifler (m.5(2)(g))%20
Koşulsuz cayılabilir taahhütler (m.5(2)(ğ))%10

Çıktı tabanı

Sermaye Yeterliliği Yönetmeliği taslağına göre içsel model kullanan bankanın toplam risk ağırlıklı tutarı, standart yaklaşımla hesaplanan tutarın en az %72,5'idir (m.11). Taslakta kademeli geçiş takvimi yoktur. Çıktı tabanı banka düzeyinde uygulanır, tek alacağa uygulanmaz.

İlgili sayfalar

Resmî kaynaklar ve kapsam

BDDK standart yaklaşım taslağı; Sermaye Yeterliliği Yönetmeliği ve ekleri: yürürlükteki risk ağırlıkları; Basel Framework CRE20. Tablolarda kredi riski azaltımı, ulusal tercihler ve tercihli ağırlığın koşulları yer almaz; bir ağırlığı uygulamadan önce ilgili maddeyi kontrol edin. Taslak değerler yürürlükteki yükümlülük olarak kullanılmaz. Son gözden geçirme tarihi düzenlemelerin yürürlük tarihi değildir.

Son gözden geçirme: