İDD risk ağırlığı formülü, adım adım

TO, THK ve vadenin risk ağırlığına, risk ağırlığının da risk ağırlıklı tutar ve sermayeye nasıl dönüştüğü.

Girdiler

Risk ağırlığı tek bir soruyu yanıtlar: her 100 birim alacağın ne kadarı sermaye açısından riskli sayılmalı? İDD yaklaşımında yanıt denetim otoritesinin tablosundan değil üç girdiden çıkar.

  • TO, bir yıllık temerrüt olasılığı, yüzde olarak.
  • THK, temerrüt gerçekleştiğinde alacağın kaybedilmesi beklenen payı.
  • Vade, yıl cinsinden etkin vade; yalnız kurumsal alacaklarda kullanılır.

TT (temerrüt anındaki risk tutarı, uluslararası kaynaklarda EAD) risk ağırlığını değiştirmez, yalnız sonucu ölçekler. İkisinin çarpımı risk ağırlıklı tutarı, bunun yüzde 8'i sermaye yükümlülüğünü verir.

Formül

Kurumsal alacakta alacağın birim başına sermaye yükümlülüğü:

K = THK × Φ[(Φ⁻¹(TO) + √R × Φ⁻¹(0,999)) / √(1 − R)] − TO × THK

Ardından vade düzeltmesi uygulanır:

K = K × (1 + (V − 2,5) × b) / (1 − 1,5 × b), b = (0,11852 − 0,05478 × ln TO)²

Risk ağırlığı bu sayının yüzdeye çevrilmesidir:

RA = K × 12,5 × 100

Φ standart normal dağılım, Φ⁻¹(0,999) ise onun yüzde 99,9 çeyreklik değeridir ve yaklaşık 3,09'dur. Yüzde 99,9 denetim güven düzeyidir: formül, çok kötü bir yılda portföyün ne kadar kayıp vereceğini sorar.

Korelasyon

R, borçluların birlikte temerrüde düşme eğilimini ölçer. Kurumsal alacaklarda:

R = 0,12 × (1 − e^(−50 × TO)) / (1 − e^(−50)) + 0,24 × [1 − (1 − e^(−50 × TO)) / (1 − e^(−50))]

Çok düşük TO'da korelasyon 0,24'e yaklaşır, yüksek TO'da 0,12'ye iner. Perakende sınıfları sabit veya TO'ya bağlı korelasyon kullanır: ikamet amaçlı gayrimenkul ipoteğinde 0,15, nitelikli rotatif perakendede 0,04, diğer perakendede TO'ya bağlı değer. Kurumsal KOBİ alacağında firma büyüklüğü düzeltmesi uygulanır ve konsolide yıllık ciro eşiğin altına indikçe R'den en çok 0,04 düşülür.

Çözümlü örnek

Kurumsal alacak, taslak düzenleme, TO %1, THK %40, vade 2,5 yıl:

  • Korelasyon R = %19,28
  • Sermaye yükümlülüğü K = %6,565
  • Risk ağırlığı = %82,06
  • TT 10.000.000 TL ise risk ağırlıklı tutar 8.205.940 TL
  • Yüzde 8 sermaye yükümlülüğü 656.475 TL

Aynı alacak, mevcut BDDK düzenlemesindeki 1,06 ölçek faktörüyle %86,98 ağırlığa çıkar. Sayıları ve risk ağırlığı eğrisini görmek için bu girdilerle hesaplayıcıyı açın.

TO'ya göre risk ağırlığı

Kurumsal alacak, THK %40, vade 2,5 yıl. İlk sütun formülün kendisidir, ikinci sütun mevcut düzenlemedeki 1,06 ölçek faktörünü içerir.

TORisk ağırlığı (formül)Risk ağırlığı (1,06 ile)
%0,03%12,8%13,6
%0,10%26,4%27,9
%0,50%61,9%65,6
%1,00%82,1%87,0
%2,00%102,1%108,2
%5,00%133,2%141,2
%10,00%171,6%181,9
%20,00%211,8%224,5

Tabloda taban değerler uygulanmamıştır. Mevcut düzenleme ve taslak, TO ile THK için taban değerler getirir; seçilen sürüm sonucu değiştirir.

Perakende alacaklar

Perakende formüllerinde vade düzeltmesi yoktur; korelasyon ve taban değerler sınıfa özgüdür. Aynı TO ve THK, ikamet amaçlı gayrimenkul ipoteği, nitelikli rotatif perakende ve diğer perakende sınıflarında farklı risk ağırlığı verir. Teminatın etkisi de sınıf içinde değerlendirilir; teminatlı ve teminatsız perakende alacak ayrı korelasyon taşır.

Hesabın bozulduğu yerler

  • TO'yu yüzde yerine ondalık girmek; sonuç iki büyüklük mertebesi kayar.
  • Kurumsal alacakta vade düzeltmesini atlamak veya perakende alacağa uygulamak.
  • KOBİ firma büyüklüğü düzeltmesini konsolide yıllık ciro olmadan uygulamak.
  • Risk ağırlığını sermaye yükümlülüğü sanmak. Sermaye risk ağırlıklı tutarın yüzde 8'idir; yüzde 100 ağırlık alacağın yüzde 100'ü değil yüzde 8'i kadar sermaye tüketir.
  • Sonucu düzenleyici sayı olarak okumak. Sonuç gösterge niteliğindedir; onaylı modeller, denetim tabanları ve ek yükümlülükler bu sayfanın dışındadır.

Sık sorulan sorular

Risk ağırlığı risk ağırlıklı tutar ile aynı şey mi?

Değil. Risk ağırlığı bir orandır. Risk ağırlıklı tutar, temerrüt anındaki risk tutarının bu oranla çarpımıdır. Sermaye yükümlülüğü risk ağırlıklı tutarın yüzde 8'idir.

Vade düzeltmesi neden yalnız kurumsal alacaklarda uygulanır?

Vade düzeltmesi, kurumsal alacağın ömrü boyunca derece düşmesi olasılığını yansıtır. Perakende alacaklar bir yıllık kabul edilir ve vade düzeltmesi uygulanmaz.

Taslak düzenleme formülde neyi değiştiriyor?

Taslak, mevcut düzenlemede uygulanan 1,06 ölçek faktörünü kaldırır ve TO ile THK için taban değerler getirir. Hesaplayıcı seçilen sürümün tabanlarını ve çarpanını uygular.

İlgili sayfalar

Resmî kaynaklar ve kapsam

BDDK İDD Tebliği: Ek-1 risk ağırlığı formülleri, korelasyon ve vade düzeltmesi; Sermaye Yeterliliği Yönetmeliği ve ekleri: yüzde 8 asgari ve sermaye tanımı; Basel Framework CRE31: formülün uluslararası dayanağı. Sayfa yürürlükteki düzenleme ile yayımlanmış taslakları ayrı tutar; taslak değerler yürürlükteki yükümlülük olarak kullanılmaz. Son gözden geçirme tarihi düzenlemelerin yürürlük tarihi değildir.

Son gözden geçirme: