Fark tek satırda
Standart yaklaşım risk ağırlığını denetimden alır: alacak sınıfı ve varsa dış derecelendirme kademesi ağırlığı belirler. İDD ise bankanın kendi modeline sorar: temerrüt olasılığı ve temerrüt halinde kayıp tahmin edilir, bu iki sayı bir formüle girer. Geri kalan her fark buradan doğar.
Yan yana
| Özellik | Standart | İDD |
|---|---|---|
| Ağırlığın kaynağı | Sınıf ve kademeye göre düzenleyici tablo | TO ve THK ile çalışan formül |
| Veri ihtiyacı | Tutar, derecelendirme | Temerrüt geçmişi, geri kazanım verisi, doğrulama |
| Vade | Girdi değil | Kurumsal alacaklarda girdi |
| Teminat | Düzenleyici kurallarla ağırlığı değiştirir | THK'yı değiştirir |
| Kurul izni | Gerekmez | Model izni gerekir |
| Riske duyarlılık | Kaba | Yüksek |
Aynı alacak, iki sonuç
Dış derecelendirmesi olmayan kurumsal borçlu; TT 10.000.000 TL, TO %1, THK %40, vade 2,5 yıl.
Standart yaklaşımda ağırlık %100'dür: risk ağırlıklı tutar 10.000.000 TL, %8 sermaye yükümlülüğü 800.000 TL.
İDD'de (BDDK sürümü, 1,06 çarpanı dahil) korelasyon %19,28, risk ağırlığı %86,98 olur: risk ağırlıklı tutar 8.698.296 TL, sermaye yükümlülüğü 695.864 TL. Bu borçluda model yaklaşık %13 sermaye tasarrufu üretir.
Fark riskin düzeyine göre büyür ve yön değiştirir. Aynı alacakta TO %0,1 ve THK %45 alındığında risk ağırlığı %31,43'e iner. TO %10 ve THK %45 alındığında ise %204,67 olur; yani zayıf borçluda İDD, standart ağırlıktan pahalıdır. Modelin işi budur: iyi borçluyu ayırmak, kötü borçluyu cezalandırmak.
İDD nerede kazandırır, nerede kazandırmaz
- Kazandırır: büyük, dağılmış, temerrüdü seyrek portföyler. İkamet ipoteği, yüksek kaliteli kurumsal, uzun geçmişi olan kart portföyleri.
- Kazandırmaz: verinin ince olduğu küçük portföyler, temerrüdü yoğun segmentler ve standart yaklaşımın zaten ucuz ağırlık verdiği alacaklar.
- Maliyet: model geliştirme, doğrulama, Kurul onayı ve sürekli izleme. Sermaye tasarrufunun bu maliyeti karşılaması için bankanın ölçeği gerekir.
Çıktı tabanı
İDD'nin avantajı sınırsız değildir. Toplam risk ağırlıklı tutar, standart yaklaşım sonucunun belirli bir oranının altına inemez; bu oran kademeli olarak yükselir. Çok düşük sonuç üreten bir modelin bankası yine de taban kadar sermaye tutar. Yukarıdaki karşılaştırma tek alacağa aittir; taban banka toplamına uygulanır ve tek alacakta hesaplanmaz.
Hangisi kullanılır
Tek alacak için, bankanın o portföyde gerçekten izin aldığı yaklaşım kullanılır. İki yaklaşımı tek sayıda karıştırmak denetimde karşılığı olmayan bir sonuç üretir. Soru akademikse iki sonucu da hesaplayın ve aradaki farkı modelin değeri olarak okuyun.
İDD hesaplayıcısında ve standart yaklaşım hesaplayıcısında aynı alacağı iki tarafta girdiğinizde fark doğrudan görünür; BDDK sürümü Türkçe hesaplayıcıda seçilidir.
Sık sorulan sorular
Bir banka iki yaklaşımı birlikte kullanabilir mi?
Kurul izniyle kullanabilir. Kalıcı kısmi kullanım kuralları hangi portföylerin standart yaklaşımda kaldığını belirler.
İDD her zaman daha az sermaye gerektirir mi?
Hayır. Temerrüt olasılığı yüksek alacaklarda modellenen risk ağırlığı standart ağırlığı aşabilir.
Standart yaklaşımda vade kullanılır mı?
Kullanılmaz. Vade, kurumsal alacaklarda İDD formülünün girdisidir.
İlgili sayfalar
- İDD risk ağırlığı hesaplayıcısı: alacak sınıfına göre risk ağırlığı.
- Standart yaklaşım hesaplayıcısı: içsel model olmadan risk ağırlıkları.
- Standart yaklaşım risk ağırlıkları: BDDK taslağı ve mevcut ağırlık tabloları.
- İDD risk ağırlığı formülü: korelasyon, vade düzeltmesi ve çözümlü örnek.
- Alacak sınıfları: sınıfın korelasyona ve risk ağırlığına etkisi.
- Mevcut düzenlemeler ve Basel IV taslakları: yürürlükteki metin ile taslak ayrımı.
- Kredi riski sermaye yükümlülüğü: %8 asgari ve sermaye tamponları.
- Tüm kredi riski rehberleri
- IRB versus the standardised approach (EN)
Resmî kaynaklar ve kapsam
BDDK İDD Tebliği: Ek-1 risk ağırlığı formülleri; Sermaye Yeterliliği Yönetmeliği ve ekleri: standart yaklaşım sınıfları ve risk ağırlıkları; Basel Framework CRE31: formülün uluslararası dayanağı. Verilen risk ağırlıkları hesaplayıcının kendi formülüyle üretilmiştir ve tek bir alacağa aittir; çıktı tabanı bu hesaba dahil değildir. Sayfa yürürlükteki düzenleme ile yayımlanmış taslakları ayrı tutar. Son gözden geçirme tarihi düzenlemelerin yürürlük tarihi değildir.
Son gözden geçirme: