İDD ve standart yaklaşım karşılaştırması

Aynı alacağa iki ağırlık, ve farkın değerini sınırlayan bir kural.

Fark tek satırda

Standart yaklaşım risk ağırlığını denetimden alır: alacak sınıfı ve varsa dış derecelendirme kademesi ağırlığı belirler. İDD ise bankanın kendi modeline sorar: temerrüt olasılığı ve temerrüt halinde kayıp tahmin edilir, bu iki sayı bir formüle girer. Geri kalan her fark buradan doğar.

Yan yana

ÖzellikStandartİDD
Ağırlığın kaynağıSınıf ve kademeye göre düzenleyici tabloTO ve THK ile çalışan formül
Veri ihtiyacıTutar, derecelendirmeTemerrüt geçmişi, geri kazanım verisi, doğrulama
VadeGirdi değilKurumsal alacaklarda girdi
TeminatDüzenleyici kurallarla ağırlığı değiştirirTHK'yı değiştirir
Kurul izniGerekmezModel izni gerekir
Riske duyarlılıkKabaYüksek

Aynı alacak, iki sonuç

Dış derecelendirmesi olmayan kurumsal borçlu; TT 10.000.000 TL, TO %1, THK %40, vade 2,5 yıl.

Standart yaklaşımda ağırlık %100'dür: risk ağırlıklı tutar 10.000.000 TL, %8 sermaye yükümlülüğü 800.000 TL.

İDD'de (BDDK sürümü, 1,06 çarpanı dahil) korelasyon %19,28, risk ağırlığı %86,98 olur: risk ağırlıklı tutar 8.698.296 TL, sermaye yükümlülüğü 695.864 TL. Bu borçluda model yaklaşık %13 sermaye tasarrufu üretir.

Fark riskin düzeyine göre büyür ve yön değiştirir. Aynı alacakta TO %0,1 ve THK %45 alındığında risk ağırlığı %31,43'e iner. TO %10 ve THK %45 alındığında ise %204,67 olur; yani zayıf borçluda İDD, standart ağırlıktan pahalıdır. Modelin işi budur: iyi borçluyu ayırmak, kötü borçluyu cezalandırmak.

İDD nerede kazandırır, nerede kazandırmaz

  • Kazandırır: büyük, dağılmış, temerrüdü seyrek portföyler. İkamet ipoteği, yüksek kaliteli kurumsal, uzun geçmişi olan kart portföyleri.
  • Kazandırmaz: verinin ince olduğu küçük portföyler, temerrüdü yoğun segmentler ve standart yaklaşımın zaten ucuz ağırlık verdiği alacaklar.
  • Maliyet: model geliştirme, doğrulama, Kurul onayı ve sürekli izleme. Sermaye tasarrufunun bu maliyeti karşılaması için bankanın ölçeği gerekir.

Çıktı tabanı

İDD'nin avantajı sınırsız değildir. Toplam risk ağırlıklı tutar, standart yaklaşım sonucunun belirli bir oranının altına inemez; bu oran kademeli olarak yükselir. Çok düşük sonuç üreten bir modelin bankası yine de taban kadar sermaye tutar. Yukarıdaki karşılaştırma tek alacağa aittir; taban banka toplamına uygulanır ve tek alacakta hesaplanmaz.

Hangisi kullanılır

Tek alacak için, bankanın o portföyde gerçekten izin aldığı yaklaşım kullanılır. İki yaklaşımı tek sayıda karıştırmak denetimde karşılığı olmayan bir sonuç üretir. Soru akademikse iki sonucu da hesaplayın ve aradaki farkı modelin değeri olarak okuyun.

İDD hesaplayıcısında ve standart yaklaşım hesaplayıcısında aynı alacağı iki tarafta girdiğinizde fark doğrudan görünür; BDDK sürümü Türkçe hesaplayıcıda seçilidir.

Sık sorulan sorular

Bir banka iki yaklaşımı birlikte kullanabilir mi?

Kurul izniyle kullanabilir. Kalıcı kısmi kullanım kuralları hangi portföylerin standart yaklaşımda kaldığını belirler.

İDD her zaman daha az sermaye gerektirir mi?

Hayır. Temerrüt olasılığı yüksek alacaklarda modellenen risk ağırlığı standart ağırlığı aşabilir.

Standart yaklaşımda vade kullanılır mı?

Kullanılmaz. Vade, kurumsal alacaklarda İDD formülünün girdisidir.

İlgili sayfalar

Resmî kaynaklar ve kapsam

BDDK İDD Tebliği: Ek-1 risk ağırlığı formülleri; Sermaye Yeterliliği Yönetmeliği ve ekleri: standart yaklaşım sınıfları ve risk ağırlıkları; Basel Framework CRE31: formülün uluslararası dayanağı. Verilen risk ağırlıkları hesaplayıcının kendi formülüyle üretilmiştir ve tek bir alacağa aittir; çıktı tabanı bu hesaba dahil değildir. Sayfa yürürlükteki düzenleme ile yayımlanmış taslakları ayrı tutar. Son gözden geçirme tarihi düzenlemelerin yürürlük tarihi değildir.

Son gözden geçirme: